COACH PLAATS

Dit artikel beschrijft de ervaringen van Peter die zijn innerlijke stuurman in de praktijk heeft gebracht tijdens een zeildag in Friesland.

In het laatste onderdeel van het talentenspel kwam het talent stuurman aan de voet van mijn levensboom te staan. Nu kun je het begrip stuurman in zijn letterlijke betekenis opvatten, het besturen van een schip, maar ook kan het begrip stuurman staan voor het geven van leiding, voor het aansturen van een team of een groep mensen. Dus, wat betekende stuurman nu voor mij?

Aanvankelijk was ik geneigd om het in de laatste betekenis te bezien, maar al snel werd mij duidelijk, dat ik het talent echt letterlijk moest nemen. Ik realiseerde me, dat ik als kind er altijd van had gedroomd om te varen, met als onderliggend doel, vrij zijn. Als je op zee bent, met dat eindeloze water om je heen, kun je die vrijheid ook helemaal ervaren. Je zou vrij zijn van alles wat zou moeten en daarmee ook vrij van zorgen. Natuurlijk ook vrij van zekerheden. De enige zekerheid die je zou hebben, was je schip, in mijn dromen.

Niettemin was het er nooit van gekomen om te varen. Ik had de gedachte eraan weggestopt, totdat deze, bij het talentenspel, weer manifest werd en bleek dat de liefde voor het varen altijd is gebleven, zij het onbewust. Jan bood me een boottocht aan om te ervaren, wat varen nou echt inhoudt.

Dus op een dag in mei zijn we naar Friesland, naar het Sneekermeer gereden.  Jan maakte de boot vaarklaar en legde onderwijl wat belangrijke zaken uit, zoals de naam van de lijnen, hoe de zeilen worden gehesen en hoe je ze laat zakken, wat je moet doen om van koers te veranderen enzovoort, enzovoort. Daarna tuften we op het motortje van de boot de haven uit en voeren, via de vaart, richting het Sneekermeer. Ook onderweg naar en later op het meer, passeerden heel wat termen en uitleg over het zeilen en waar je allemaal op moet letten, de revue.

Tja, en dan kom je op dat Sneekermeer en wat dan? De belangrijkste vraag is, waar wil je naar toe? Je moet dan wel je (eind)bestemming bepalen, want anders blijf je doelloos rondvaren. Verlies je die bestemming uit het oog, dan kom je dus niet waar je wilt zijn. Nergens wordt dat zo manifest als op het water. En tijdens het varen moet je voortdurend alert zijn waar je bestemming ligt waar je naartoe wilt.

Wij bepaalden een punt op de oever als richting om naar toe te gaan. Om daar naartoe te varen, moet je zorgen dat je de wind in de zeilen hebt, anders kom je niet vooruit. En dus ben je constant bezig met de wind. Waar komt de wind vandaan en staat het zeil goed of kan het schip nog iets strakker in de wind waardoor je meer snelheid kunt maken? Of moet je tegenwinds laveren om vooruit te komen? De richting van de wind kun je niet veranderen, wel de stand van de zeilen! En elke keer je doel in het oog blijven houden.

Naast dat we naar dat punt, onze bestemming toe wilden varen, moesten we ons ook steeds bewust zijn van onze omgeving. Letten op de schepen om ons heen, gaan ze dezelfde kant uit, of wenden ze. Kruist dat schip dat oploeft voor of achter ons schip? Ook moet je erop letten dat je niet in de vaargeul van het vrachtverkeer komt en letten op de andere schepen, wanneer je aan het laveren bent. Bovendien moet je er ook op letten, dat je uit de kant blijft met je schip. Als je aan lager wal komt, is het vaak niet zo eenvoudig om weer te kunnen gaan varen. Bovendien kost het, zeker wanneer je geen motor hebt, heel wat energie en tijd om daar dan weer uit te komen, zeker met een stevige wind. Kortom, je moet steeds alert blijven en je steeds bewust zijn waar je mee bezig bent en daarbij je bestemming in het oog houden. Immers, al die factoren, als de wind, de wal, de schepen links en rechts en voor en achter je in je omgeving, kunnen je behoorlijk afleiden. Soms leiden die je zoveel af, dat je uit koers raakt. En, wanneer je, uit koers bent geraakt en ook je eindbestemming uit het oog bent verloren, heb je een flinke uitdaging om die bestemming weer terug te vinden.

Tijdens het varen werd mij weer heel duidelijk, dat Nederland een land is met een varend verleden. Immers de Nederlandse taal staat bol van de uitdrukkingen, gezegden en wijsheden die verband houden met het varen. En met elke beweging van het schip, verandering van de zeilen, verandering van koers, kwam er wel weer een gezegde of spreekwoord voorbij.

Al pratende kreeg ik het inzicht dat het varen werkelijk een schitterende metafoor is voor het leven. Want, ik vind het al niet zo gemakkelijk om mijn (eind)bestemming, mijn doel te bepalen, laat staan dat ik mijn bestemming in het oog moet houden, met al die dingen die om me heen gebeuren. Hoe gemakkelijk verliezen we dan ook onze levensbestemming niet uit het oog? Hoe gemakkelijk laten we ons niet afleiden door de dingen die om ons heen gebeuren en hoe gemakkelijk geven we daarvan een ander niet de schuld?

Tijdens het varen werd ik me bewust van het feit, dat stuurman zijn niet alleen betekent dat ik het schip bestuur, of dat ik de leiding heb over een groep mensen. Iedereen is stuurman, iedereen geeft leiding……….. leiding aan zichzelf. Immers, ik ben degene die mijn koers bepaal, bepaal wat ik doe of niet doe in mijn leven. Ik bepaal of ik ’s morgens opsta of blijf liggen, of ik naar m’n werk ga of thuisblijf. Ik bepaal of ik het erbij laat zitten en alles maar laat gebeuren, niemand anders, net zoals een stuurman dat doet. Ik ben degene die op mijn omgeving let en me daardoor wel of niet laat afleiden en ik en ik alleen ben verantwoordelijk voor het al dan niet bereiken van mijn eindbestemming, als stuurman van mijn eigen leven.

Dat inzicht was meer waard dan alleen het dagje varen. Jan, bedankt voor het varen en de ervaring van die dag!